«ՀայՌուսգազարդն» այսօր մենակ է մնացե՞լ

Աջակցիր «Ա1+»-ին

«Ա1+»-ի հարցերին պատասխանում է «ՀայՌուսգազարդ» ընկերության ղեկավար Կարեն Կարապետյանը

- Պարոն Կարապետյան, գազի սակագնի հերթական թանկացման մասին ձեր հայտը բավական մեծ աժիոտաժ է բարձրացրել եւ անգամ մարդու իրավունքների պաշտպանն է փորձել գնահատականներ հնչեցնել: Ինչո՞ւ եք այդքան շատ բարձրացնում:

- Երկու բան. առաջին' Հայաստանում ներկրվող այսօրվա գազի սակագինը իրականում էքսկլյուզիվ ամենաէժանն է, այն, ինչ մենք կարողացել ենք անել: Երկրորդը` մենք սակագինը փոխում ենք ապրիլի 1-ից եւ ոչ թե հունվարի 1-ից, ինչը շատ մեծ քայլ եմ համարում: Եվ անընդհատ պահանջել, որ օրինակ' 10 դոլարանոց ապրանքը մենք կարողանում ենք 8-ով բերել, ու հա ասեն' ձյաձյա ջան, 6-ով տուր. չկա 6-ով: Տան մեջ մենք ինչպե՞ս ենք կառավարում: Եթե ասենք' այսքան բյուջե ունենք, ապրանքի գինն այս է ու դրանից էժանը չկա, մենք պետք է աշխատենք' եկամուտն ավելացնել, որ կարողանանք ձեռք բերել, չէ՞, ոչ թե անընդհատ արտադրողից պահանջես, որ ապրանքն իր գնից էժան վաճառի: «ՀայՌուսգազարդը» այսօր պատրաստ է կամայական այլ կազմակերպության տրամադրել իր փոխադրման համակարգը, զուտ տրանզիտի գումարը կվերցնենք, բայց ես մի քիչ այդ բիզնեսից հասկացող մարդ եմ եւ վստահ եմ, որ չկա դրանից էժան, չեն կարողանալու բերել: 

- Գյուղերում շատ մարդիկ անջատել են գազի փականը եւ վերադարձել են բնակարանը փայտով կամ աթարով ջեռուցելու մեթոդին:

- Գիտեմ:

- Սա Դուք մտահոգիչ համարո՞ւմ եք:

- Մտահոգիչ համարում եմ:

- Ինչպե՞ս կարելի է այդ իրավիճակից դուրս գալ:

- Ավելի լավ ապրելով: Սա իմ ցանկությունն է, որ մի օր Հայաստանն այնպիսի վիճակում լինի, որ գազի գնի բարձրացման հայտի մասին ինֆորմացիան մի հատ թերթում փոքրիկ ռուբրիկայով տպվի ու անցնի-գնա: Դա երկրի տնտեսական-սոցիալական վիճակի ցուցանիշ է: Իմ ֆունկցիան գազ բերել-վաճառելն է, իմ ֆունկցիան դա հուսալի անելն է, իմ ֆունկցիան չի գերշահույթ ստանալը, իմ ֆունկցիան համակարգը նորմալ պահելն է: Այսօր, հասկանո՞ւմ եք, «ՀայՌուսգազարդը» մնացել է ինչ-որ իմաստով' մենակ, որովհետեւ հաստատ' Հանրապետության նախագահն ու կառավարությունը գոհ չեն սակագների բարձրացումից, ժողովուրդը գոհ չի:

- Տեսակետ կա, որ գերշահույթ եք ստանում:

- 2002-ից մինչեւ 2008 թվական մենք ստացել ենք 18.9 մլրդ դրամ շահույթ: Տվյալների արժանահավատությունը հաստատվում են նրանով, որ մեր ընկերության աուդիտն իրականացնում են ERNST & YOUNG-ը, եւ PRICE WATER HOUSE-ը, իսկ գույքի գնահատումը' DELOITTE & TOUSH-ը: Սրանք աշխարհի երեք լավագույն ընկերություններն են: 246 մլրդ դրամ մենք ներդրում ենք կատարել այդ տարիներին, եւ այսօր մեկ միլիարդանոց ընկերություն ենք: 18.9 միլիարդ դրամը երբ հաշվարկում ենք, ստացվում է մեր կապիտալի վրա 1.9 տոկոս շահութաբերություն, ընդ որում' ոչ թե տարեկան, այլ ես 6 տարվա կտրվածքով եմ ասում: Դուք կարող եք ասել, թե Կարապետյանը եւ իր' "ՀայՌուսգազարդի" թիմը էֆեկտիվ է կառավարում, թե էֆեկտիվ չի կառավարում: Եթե նույնիսկ էֆեկտիվ չենք կառավարում, չնայած մենք այդ գնահատականի հետ համաձայն չենք, այդ  18.9 միլիարդը չի կարող մեծ թիվ համարվել. բանկում ավանդ ձեւակերպես' ավելի շատ շահութաբերություն կունենա: Շահույթ մենք այս տարի էլ չենք նախատեսել, գերշահույթ' չենք ակնկալում, եւ ռեալ մենք մտահոգ ենք մեր սակագներից: «ՀայՌուսգազարդում» աշխատում է 7 հազարից ավելի հայ մարդ, որոնք վաղը նույն պրոբլեմն են ունենալու գազի նոր գնի վճարման հետ կապված:

- Կարո՞ղ էր 7 հազարի փոխարեն 5 հազար մարդ աշխատել:

- Գիտեք' ինչպես է. երբ հայտը մենք ներկայացնում ենք եւ երբ հանձնաժողովն իջեցնում է, տարբերությունը հիմնականում չորս հոդվածով է որոշվում, որոնցից մեկը դա է: Եվ հիմա հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը, ենթադրենք, պատկերացնում է, թե զուտ բաշխման համակարգը 4500 աշխատակցով պետք է կառավարել, ես ասում եմ' 5200 մարդով պետք է կառավարեմ: Սակագինը հաստատելիս հանձնաժողովը 4500-ն է հիմք ընդունում: Բնականաբար, ես հետո ավել մարդ եմ շարունակում պահել, եւ այն շահութաբերությունը, որը թղթի վրա հանձնաժողովը ցույց է տալիս, ես այդ շահույթից մնացած աշխատակիցներին վճարում եմ, որովհետեւ կրճատելու դեպքում համակարգի կառավարումը կտուժի:

- Իսկ ինչո՞վ էր պայմանավորված ճգնաժամի տարում աշխատողների թվի եւ միջին աշխատավարձի ավելացումը:

- Մենք միջին աշխատավարձ չենք ավելացրել, այդ աշխատավարձով արդեն գործում ենք երկու տարի: Հանրապետությունում 100 հազար դրամն է սահմանված միջին աշխատավարձը, իսկ մեր համակարգում 116 հազար դրամ է: Ես կարծում եմ' մեր աշխատողները հանրապետըությունում գործող միջին աշխատավարձի պահանջների համեմատ վատ չեն աշխատում, ինչո՞ւ չվարձատրեմ: Իսկ սակագնի հաշվարկման մեջ, կրկնում եմ, հանձնաժողովը միեւնույն է' կիրառելու է իր որոշած միջին աշխատավարձը եւ աշխատողների քանակը, մնացածը մեր շահույթից է գնում:

- Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովից ի՞նչ ակնկալիքներ ունեք. Ի՞նչ սակագին կհաստատվի:

- Հայտում նշվածից քիչ. դա հաշվարկելի է: Ոչ թե ես գուշակ եմ, կամ' նման տենդենց կա, որ ես միշտ ասեմ' X, ինձ միշտ X-Y հաստատեն, այլ այն տարաձայնությունները, որոնք մեն հանձնաժողովի հետ ունենք, առաջացնելու են վերջնական սակագինը: Կարծում եմ' 132-134 դրամ մեկ խմ համար կլինի բնակչինը, 245-247 դոլար 1000 խմ համար' բիզնեսինը:

- Պարոն Կարապետյան, որպես տնտեսագետ, ի՞նչ եք կարծում, նոր սակագինը բացասաբար կազդի՞ տեղական արտադրության վրա:

- Մենք նոր սակագնի հայտ ներկայացնելուց որեւիցե հոգեկան բավարարվածություն չենք ստանում: Մենք անհանգիստ ենք, թե շուկան ինչպես կարձագանքի, քանի որ այն կարող է նվազել: Իսկ շուկայի նվազեցումը բերում է հաստատուն ծախսերի աճի: Դա ակնհայտ է, չէ՞. ասենք' մենք հաստատուն ծախս ունենք համակարգը պահելու համար, եւ մի բան է այդ հաստատուն ծախսը 2 մլրդ խմ-ի վրա բաժանես, այլ բան է' 1.6 միլիարդի: Ինչո՞ւ եմ սա շեշտում, քանի որ շատ դեպքերում հայտարարում են, թե շուկայի ծավալի փոփոխությունը չի կարող սակագնի վրա ազդել: Դա շատ պրիմիտիվ է եւ դրա համար էլ յուրաքանչյուր բիզնես իր կրիտիկական մինիմում ծավալն է հաշվարկում: