ՀԱՊԿ-ում Ադրբեջանը ավելի մեծ կշիռ չունի, քան Հայաստանը․ Շավարշ Քոչարյան (տեսանյութ)
Աջակցիր «Ա1+»-ինՀԱՊԿ-ը կարող է ունենալ և՛ դիտորդներ, և՛ գործընկերներ, այս մասին ԱԺ Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նիստում հայտարարեց ԱԳ նախարարի տեղակալ Շավարշ Քոչարյանը՝ ներկայացնելով Կառավարության կողմից ներկայացրած «2002 թվականի հոկտեմբերի 7-ի` Հավաքական անվտանգության մասին պայմանագրի կազմակերպության կանոնադրությունում փոփոխություններ կատարելու մասին» երկրորդ արձանագրությունը վավերացնելու մասին օրենքի նախագիծը։
«Մինչ այդ, կար դրույթ առ այն, որ կարող են ունենալ նաև դիտորդ, որը բացված չէր /Մինչ այդ կար դիտորդ ունենալու վերաբերյալ դրույթ, որը բացված չէր/։ Տվյալ պարագայում առաջարկվել է, որ բացի դիտորդից լինի ավելի բարձր կարգավիճակ, որը գործընկերն է։ Գործընկերն այն պետությունն է, որը շահագրգիռ է խորացնել իր հարաբերությունները ՀԱՊԿ անդամ երկրների հետ և կիսում է ՀԱՊԿ-ի մոտեցումները»։
Շավարշ Քոչարյանն ընդգծում է, որ Հայաստանի համար կարևոր է, որ ինչպես ՀԱՊԿ, այնպես էլ ԵԱՏՄ փաստաթղթերում լինի մի դրույթ, որ նմանատիպ կարգավիճակ ունեցող պետությունները չպետք է իրենց գործունեությամբ ինչ-որ քայլեր ձեռնարկեն ընդդեմ այլ երկրների նկատմամբ։
«Տվյալ դեպքում այդ հարցը կարգավորվում է նրանով, որ որևէ պետություն չի կարող ստանալ ո՛չ դիտորդի, ո՛չ էլ գործընկերոջ կարգավիճակ առանց բոլոր անդամ պետությունների համաձայնության»։
Քոչարյանը հավելեց, որ այս օրենքի նախագիծը վավերացրել է միայն Ռուսաստանը։
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամվոր Արման Բաբաջանյանին հետաքրքրեց Ադրբեջանի հնարավոր հավակնոտ լինելը այս կարգավիճակում։
«Հաշվի առնելով, որ Արդբեջանը շատ ավելի մեծ կշիռ ունի ՀԱՊԿ-ում, քան Հայաստանը, արդյո՞ք այն, որ ամենաբարձր մակարդակով դեռ չի հերքվել Ադրբեջանի կողմից, որ իրենք կարող են հավակնել այդ կարգավիճակին։ Արդյոք մեր կողմից գնահատվել են այդ ռիսկերը, հասկանալով ՀԱՊԿ մյուս անդամների և Ադրբեջանի սերտ հարաբերությունները, համագործակցությունը։ Կարո՞ղ է այս հարցում միայնակ մնանք։ Հաշվի առնելով նաև մեր ռազմավարական դաշնակցի՝ Ռուսաստանի և Ադրբեջանի ռազմավարական բնույթի հավակնող հարաբերությունները, ի՞նչ ենք մենք պատրաստվում անել, որպեսզի տհաճ իավիճակում չհայտնվենք»,- հարցրեց Ա․Բաբաջանյանը։
Հակառակակ ընդդիմադիր ուժի պատգամավորի դիտարկմանը՝ փոխարտգործնախարարն ասաց, թե ՀԱՊԿ-ում Ադրբեջանն ավելի մեծ կշիռ չունի, քան Հայաստանը։
«Ադրբեջանը միջնորդավորված ազդեցություն ունի և որևէ կշիռ չունի ՀԱՊԿ-ում։ Ի վերջո, ՀԱՊԿ-ը պայմանագիր է, պետություններ են, որոնք կաշկանդված են այդ պայմանագրով և պարտականություններով։ Մյուս կողմից, պետությունները կարող են ունենալ երկկողմանի, այլ ֆորմատներով իրենց պարտավորությունները։ Հիմնարար սկզբունքն այն է, որ այլ երկկողմանի պայմանավորվածությունները չպետք է հակասեն ՀԱՊԿ-ում եղած պարտավորություններին։ Այս մոտեցումը մենք հետևողական առաջ ենք տանում, որը ստանում է համապատասխան ըմբռնում և՛ ՀԱՊԿ-ում և՛ ԵԱՏՄ-ում»։
Հանձնաժողովի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանին հետաքրքրեց, թե ինչո՞ւ են գործընկերները կարծում, որ Հայաստանը «իմպոտենտ» երկիր է, ինչո՞ւ է կանխավարկածն այն, որ Հայաստանի հետ կարող է պատահել ինչ-որ բան, և Հայաստանը ոչ մի ազդեցություն չի ունենալու այդ գործընթացների վրա։
«Հայաստանն ունի և ունենալու է ազդեցություն՝ իր հետ և տարածաշրջանում կատարվող գործընթացների վրա։ Ու եթե մենք չուզենք, որ որևէ երկիր դառնա ՀԱՊԿ գործընկեր կամ դիտորդ, ապա այդ պետությունը չի լինելու գործընկեր կամ դիտորդ»,- շեշտեց նա։
Հանձնաժողովը դրական եզրակացություն տվեց օրենքի նախագծին։
