«Թուրքիան չի խզի իր հարաբերություները»

Աջակցիր «Ա1+»-ին

Արեւելագետ, լուծարված Հայ-թուրքական հաշտեցման հանձնաժողովի անդամ Դավիթ Հովհաննիսյանը կարծում է, որ կան բոլոր նախադրյալները, որպեսզի Հայոց ցեղասպանության մերժումը քրեականացնող նախագիծը Ֆրանսիայում օրենքի ուժ ստանա: Իր տեսակետը պարոն Հովհաննիսյանը հիմնավորեց «Ա1+»-ի հետ հարցազրույցում, ինչպես նաեւ պատասխանեց այլ հարցերի:

- Ինձ ավելի շատ հետաքրքրում է թե օրենքի ընդունումից հետո ինչ փոփոխություններ տեղի կունենան Թուրքիայում, ինչ փոփոխություններ կմտցնեն թուրքերն իրենց գնահատականներում:

- Նախագիծը դեռ միայն Սենատի ստորին պալատն է ընդունել, սակայն Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանն արդեն 8 կետից բաղկացած պատժամիջոցներ է հրապարակել, որոնք պատրաստվում է կիրառել Ֆրանսիայի դեմ: Ի՞նչ եք կարծում դրանք կկիրառվե՞ն:

- Ես չեմ կարծում, որ Թուրքիան իր հարաբերությունները կխզի Ֆրանսիայի հետ: Մենք հիշում ենք, թե ինչ տեղի ունեցավ, երբ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին նախորդ նախագիծն ընդունվեց Սենատի կողմից: Մեծ աղմուկ եղավ, սակայն այդ ամենը երկու շաբաթ հետո հանդարտվեց: Գուցե այս անգամ ավելի երկար տեւի, բայց Թուրքիան չի խզի իր հարաբերությունները Ֆրանսիայի հետ, դա շատ լուրջ որոշում է:

- Ֆրանսիայում ընդունված նախագծին անդրադարձել է նաեւ ԱՄՆ Պետքարտուղարի խոսնակը։ Մարկ Թոներն այն դիտարկել է ոչ թե թուրք-ֆրանսիական, այլ հայ-թուրքական հարաբերությունների շրջանակում: Ինչպե՞ս եք գնահատում այս մոտեցումը:

- Հենց այդպես էլ պետք է դիտարկել: Իրականում սա հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հարցն է, իսկ թուրք- ֆրանսիական հարաբերությունները պետք է դիտարկել այլ համատեքստում: Այստեղ Թուրքիան բավականին լուրջ խնդրի առջեւ է կանգնում, թե ինչպես խուսափի այլ երկրների կողմից ցեղասպանության ճանաչման գործընթացներից:

- Ստամբուլահայերը հանդես են եկել հայտարարությամբ եւ Անկարային եւ Փարիզին մեղադրել են իրենց վիշտը շահարկելու մեջ:

- Ստամբուլահայերն այնպիսի դաժան պատմությունների մեջ են ապրել, որ մտահոգվելու, տարբեր մեղմացնող հայտարարությունների համար ունեն բոլոր հիմքերը:

- Ձեր կարծիքով Ֆրանսիայում Հայոց ցեղասպանության մերժումը քրեականացնող օրենքն իրավական ուժ ստանալուց հետո Թուրքիայի տարածքում բնակվող հայերը ճնշումների եւ հալածանքների կենթարկվե՞ն:

- Կարծում եմ՝ ոչ, սակայն որոշ ժամանակ հասարակական մոտեցումը հայության նկատմամբ կխստանա, ինչն արդեն զգացվում:

- Ինչո՞ւ Ֆրանսիան հենց այս պահին որոշեց օրինագիծը քննարկման դնել եւ ընդունել:

- Մի քանի պատկերացումներ կան: Առաջինը կապված է Ֆրանսիայի նախագահի ընտրությունների հետ, որը ես այնքան էլ չեմ կարեւորում: Երկրորդն այն է, որ Ֆրանսիան շատ ակտիվ քաղաքականություն է տանում Միջին Արեւելքի տարածաշրջանում, եւ որոշ չափով Թուրքիային դիտարկում է որպես հակառակորդ եւ մրցակից: Այս տեսանկյունից, բավականին հասկանալի է, թե ինչու է Ֆրանսիան նման օրինագիծ ընդունում:

- Իսկ Ֆրանսիայի նախագահ Սարկոզի անձը նշանակությո՞ւն ունի թուրք- ֆրանսիական հարաբերություններում:

- Իհարկե, ղեկավարի անձը միշտ կապ ունի:

Հարցազրույցը վարեց Վիկտորյա Աբրահամյանը