«Այնքան չեմ հեռացել, որ մոռանան»
Հարցազրույց ՀԴԿ նախագահ Արամ Սարգսյանի հետ:
-Պարոն Սարգսյան, ինչո՞ւ պիտի մայիսի 6-ին ընտրողը քվեարկի հենց ՀԴԿ-ի օգտին: Ինչի՞ համար, որ առավելության:
-Իհարկե, շատ ուրախ կլինեի,եթե ամբողջ ժողովուրդը մեր օգտին քվեարկեր, բայց իհարկե այս պահին այդպիսի հավակնություն չունենք, ուղղակի ասում ենք, որ միակ կուսակցությունն ենք, որ պահանջում ենք ամբողջությամբ համակարգի փոփոխություն: Այս համակարգը, որի արդյունքը տեսնում ենք արդեն 20 տարի, իր մեջ որեւէ ներուժ չունի վերափոխվելու: Բոլորը խոսում են իշխանափոխության մասին: Մենք ընդհանրապես իշխանափոխություն հասկացությունը չենք ընդունում, որովհետեւ ոչ թե դեմքի փոփոխություն ենք ուզում, այլ գաղափարախոսության: Երեք նախագահներն էլ նույն թիմից են եղել, նույն գաղափարախոսության կրողներն են, եթե կարելի է դա ընդհանրապես գաղափարախոսություն համարել: Ես նկատի ունեմ հիմնականում տնտեսական կացութաձեւը: Խնդիրն այն է, որ տնտեսության կացութաձեւից է կախված, թե պետությունը իսկապես կզարգանա, թե ոչ: Այսօր վերջնականապես պարզ է, որ այդ տնտեսական կացութաձեւը երկրի իրական զարգացման համար հնարավորություն չի տալիս: Ուզում եմ մեջբերել ամերիկացի հայտնի տնտեսագետ, գիտնական Սայման Քոհենի միտքը. նա ասում էր, «արեւմուտքը օգնում է նրանց, ում տիրում է եւ ով չի կարող իրեն մրցակից լինել, իսկ Ռուսաստանին խորհուրդ տվեցին իրականացնել մի մոդել, որը երբեք իրենք չէին օգտագործի, որովհետեւ պատկերացնում եք, որ ԱՄՆ-ում իրականացվեր մոդել, որի արդյունքում բնակչության մեծամասնությունը աղքատանար: Դա նոնսենս է»: Եթե իրենք են արդեն բացահայտ խոսում դրա մասին, մենք չե՞նք կարող հասկանալ, որ այսպես շարունակել չի կարելի:
-Պարոն Սարգսյան, այդ համակարգը կարծես ձեռնտու է իշխանությանը:
-Միանշանակ:
-Այդ դեպքում ինչպե՞ս եք պատկերացնում ձեր ոչ հզոր կուսակցության պայքարն այդ համակարգի դեմ:
-Գիտեք, այնքան էլ համաձայն չեմ ձեր գնահատականի հետ. հզորը նա է, ով ունի կառավարման փորձ, համապատասխան գիտելիքներ, իրականում ճիշտ քաղաքականություն վարող է: Այո, այսօր ֆինանսական եւ ադմինիստրատիվ լծակները կոալիցիոն կուսակցությունների ձեռքում են:
-Լավ, այսօրվա դրությամբ, ձեր կուսակցությունը որքանո՞վ է ի զորում լուծել համակարգի փոփոխության հարցը եւ արդյոք համագործակցություն տեսնում եք այլ ուժերի հետ, որոնք եւս համակարգի փոփոխության կողմնակից են: Եվ արդյո՞ք խմբակցություն ձեւավորելու դեպքում հենց սկզբից հետամուտ եք լինելու տնտեսական համակարգի փոփոխության գործին:
-Համակարգի փոփոխությունը մենք համարում ենք նպատակ, բայց չենք ասում, որ հենց խմբակցությունը ձեւավորվի, միանգամից կիրականացնենք մեր ծրագիրը: Խնդիրը նա է, որ մենք օրենսդրական նախաձեռնություններով պետք է անընդհատ հանդես գանք, որպեսզի կարողանանք իրականում էվոլյուցիոն ճանապարհով փոխել համակարգը: Մենք չենք ուզում վերնիվար քանդել, հետո նորից սկսել: Մենք գտնում ենք, որ համաչափ քայլերով կարող ենք դա անել: Եվ երկրորդը, ում հետ միասին: Առաջինը' սոցիալ- դեմոկրտական ուղղվածության ուժերի, այն կուսակցությունների, որոնք մեր սկզբունքնային հիմնադրույթները ընդունում են: Մենք ասում ենք Սահմանադրության մեջ պետք է փոփոխություն մտցվի, այս անորոշ «սոցիալական պետություն» հասկացությունը պետք է ձեւակերպվի այլ կերպ. «ՀՀ-ն սոցիալական պատասխանատվություն է կրում իր քաղաքացու եւ հասարակության առջեւ»: Առաջին հերթին հասարակության համերաշխության համար հարկավոր է արդար համակարգ: Ինչպես կարելի է միասնության մասին խոսել, եթե առկա է աղքատների ու հարուստների այսպիսի բեւեռացում: Ուրեմն, պետք է հնարավոր բոլոր միջոցներով վերացնել այս համակարգի արդյունքում ձեւավորված եռամիասնությունը' ստվերը, մենաշնորհը, օլիգարխիան: Պարզ է, որ միանգամից դա անել չի լինի:
-Այսօր այդ եռամիասնությունը նկատվում է ընտրապայքարին մասնակցող հիմնական ուժերի մոտ: Կարծո՞ւմ եք կհաջողեք նրանց դեմ պայքարում հաղթել եւ քանի՞ տոկոսի ակնկալիք ունեք:
-Մեզ համար խնդիրը հետեւյալն է. ձեւավորել խմբակցություն, որքան մեծ, այնքան' լավ:
-Ես իրական ակնկալիքի մասին եմ խոսում:
-Եթե ֆիանանսական եւ ադմինիստրատիվ հնարավորությունները հավասար լինեին, մենք կակնկալեինք բարձր տոկոս, որովհետեւ մարդիկ հակված են արդար սոցիալական սկզբունք հաստատելուն, քան այս բազարային հարաբերությունները շարունակելուն: Եթե ռեալ ենք գնահատում, ես տեսնում եմ, որ մենք բոլոր հնարավորություններն ունենք առնվազն 10 տոկոս հավաքելու: Շատ բան կախված է մեզանից: Այս մի քանի օրերը ցույց տվեցին, որ մարդիկ գոնե հավանում են մեր ծրագիրը, մնում է, որ կարողանանք հավատ ներշնչել, որ ձայն տալով ընտրողը կարող է մեզ օգնել այդ ծրագիրն իրականացնել:
-Պարոն Սարգսյան, այսօր հասարակությունը պառակտված է. մի մասը ընդդիմադիր է, մի մասը իշխանությանն է հարում: Դուք հիմնականում երբեք աչքի չեք ընկել սուր քննադատական ելույթներով, ոչ էլ առանձնապես իշխանամետություն եք դրսեւորել. այդ չեզոքությունը չի խանգարի ձեզ, եւ հիմա ձեր հույսը ո՞ր ընտրողի վրա է' չկողմնորոշվա՞ծ:
- Մենք բացարձակ չեզոք չենք, ընդամենը ներկայացնում ենք կոնկրետ ծրագիր, բայց նաեւ շատ լավ հասկանում ենք, որ չափավոր ագրեսիան անհրաժեշտ է: Հիմա արդեն կտեսնեք, որ այդ ագրեսիան ներկայացնում ենք: Բայց դուք մի կասկածեք, այն մարդկանց նկատմամբ, ովքեր երկիրը հասցրել են այս վիճակին եւ պատասխան չեն տվել, այսօր ստվերում են, մենք իհարկե նրանց նկատմամբ պետք է ունենանք համապատասխան դոսյեներ, եւ եթե իրենք չեն ենթարկվելու օրենքին, պետք է պատասխան տան օրենքի առջեւ: Այստեղ միայն քաղաքական կամքի եւ սկզբունքայնության հարցն է: Երկրում հանգիստ կարելի է կարգ ու կանոն հաստատել: Բազուկն ու բռունքը հարաբերական բաներ են, պետության դեմ միայն խաղ չկա:
-Իսկ դուք ինչու՞ եք 5 տարին մեկ ակտիվանում:
-Շատ տեղին հարց է: Իսկապես, երբ մենք խորհրդարանում էինք, այն ժամանակ անհամեմատ ավելի ակտիվ էինք, խորհրդարանից դուրս այլ վիճակ է ստեղծվում: Եթե միայն հանրահավաքներով է ակտիվությունը չափվում, ես այնքան էլ համաձայն չեմ, թեեւ իհարկե դա էլ իր դերը խաղում է: Բայց մեր երկրում ֆինանսն այսօր այնքան մեծ դեր է խաղում, որ որպեսզի մեր կառույցներն աշխատեն' ֆինանսական միջոցներ են անհրաժեշտ, եւ դրա բացակայություն բերում է նրան, որ մենք հաճախ ստիպված ենք լինում հնարավորինս սեղմել մեր գոտիները, եւ հնարավորությունները պահպանել ընտրությունների համար: Մյուս կողմից, մեր դիրքորոշումը միշտ մամուլի միջոցով հասանելի է եղել հանրությանը: Ես երբեք չեմ հեռացել այնքան, որ ինձ մոռանան:
- Իսկ Արա Աբրահամյանը ձեզ աջակցո՞ւմ է, եւ ինչպիսի՞ աջակցություն է դա' քաղաքական, բարոյական, թե ֆինանսական:
-Արա Աբրահամյանն իմ ընկերն է: Մենք իրար հետ աշխատում ենք:Իսկ քաղաքական առումով ես որեւէ կերպ կաշկանդված չեմ, ի պատիվ իրեն ինքը չի միջամտել այդ հարցերում: Ինչ վերաբերում է աջակցությանն, ապա դա բարոյական աջակցություն է, նա կարող է մի ելույթում ասել, որ աջակցում է ՀԴԿ-ին, թեեւ ինքն ունի նաեւ իր նախընտրությունը: Իսկ եթե Արա Աբրահամյանը փորձեր մեզ ֆինանսապես օգնել, ես կարծում եմ, դուք հասկանում եք, որ այսքան ֆիանանսական սուղ պայմաններում չէինք լինի:
-Եվ խորհրդարան մտնելու դեպքում ո՞ր կուսակցությունների հետ կհամագործակցեք:
-Այն կուսակցություններւ, որոնք կընդունեն մեր ծրագրի հիմնարար սկզբունքները, կնշանակի, որ պատրաստ են մեզ հետ համագործակցել, մենք կգործակցենք: Կան կուսակցություններ, որոնց հետ ունենք բացարձակ տարբեր գաղափարական հակասություններ. մասնավորապես, ՀԱԿ-ը, ժառանգությունը, ԲՀԿ-ն, որոնք գաղափարական այլ դաշտում են: ՀՅԴ-ն' ինչու ոչ, մենք սոցիալ-դեմոկրատական ուղղվածության կուսակցություններ ենք, եթե Հանրապետական կուսակցությունը կընդունի' ինչու ոչ: Եթե կընդունեն' հո մենք կոտոշավոր չենք, կհամագործակցենք, որ միասին անենք բարեփոխումները, եւ կհամագործակցենք այն ուժերի հետ, որոնք դրսում են եւ սոցիալ-դեմոկրատական են, սոցիալիստական ուղղվածություն ունեն:
Զրուցեց Դիանա Մարոկսյանը
