A
A
Լուսինե Սարգսյան․ բեմից մինչև խորեոգրաֆիա՝ ազդեցիկ ստեղծագործական ուղի
Աջակցիր «Ա1+»-ինԿատարողական արվեստների աշխարհում, որտեղ խաչվում են կարգապահությունը, արվեստը և մշակութային ժառանգության պահպանումը, քիչ են այն անհատները, որոնք այս արժեքները մարմնավորում են այնքան ամբողջական, որքան Լուսինե Սարգսյանը։
Բարձրակարգ պարուհի, խորեոգրաֆ և բալետմայստեր լինելով՝ Սարգսյանը հաստատել է իրեն որպես հայկական պարի առաջատար ներկայացուցիչներից մեկը՝ արժանանալով լայն ճանաչման իր գեղարվեստական վարպետության, մանկավարժական ներդրման և մշակութային ոլորտում ունեցած կայուն ազդեցության համար։
Տարիների նվիրված աշխատանքի և բեմական փորձի շնորհիվ նա ձևավորել է բազմակողմանի ռեպերտուար, որը ներդաշնակորեն միավորում է դասական բալետի տեխնիկան և հայկական ավանդական պարի տարրերը՝ դառնալով նրա գեղարվեստական ինքնության բնորոշ գիծը։
2003 թվականին տիկին Սարգսյանը ընտրվել է ընդգրկվելու հանրահայտ «Բարեկամություն» պարային անսամբլի կազմում՝ Հայաստանի ամենահեղինակավոր և միջազգային ճանաչում ունեցող կոլեկտիվներից մեկում։ Սա վկայում էր նրա բացառիկ տաղանդի և մասնագիտական մեծ ներուժի մասին դեռևս կարիերայի սկզբնական փուլում։ Նա արագորեն առանձնացավ իր տեխնիկական ճշգրտությամբ, տարբեր պարատեսակներում դրսևորած բազմակողմանիությամբ և բեմական ազդեցիկ ներկայությամբ՝ հաստատվելով որպես անսամբլի առաջատար արտիստներից մեկը։
Ժամանակի ընթացքում Սարգսյանը դարձավ անսամբլի առանցքային և բարձր գնահատված անդամ՝ նշանակալի ներդրում ունենալով նրա գեղարվեստական հաջողությունների և միջազգային հեղինակության ձևավորման գործում։ Ելույթ ունենալով ինչպես մենապարուհի, այնպես էլ խմբային կազմի մեջ՝ նա արժանացել է գնահատանքի իր արտահայտչական խորության, նուրբ տեխնիկայի և բարդ խորեոգրաֆիական ստեղծագործությունները մարմնավորելու ունակության համար։ Նրա բեմական կատարումները առանձնանում են շարժման միջոցով պատմություն և հույզ փոխանցելու բացառիկ կարողությամբ՝ մշտապես գրավելով տարբեր մշակութային հարթակների հանդիսատեսին։
Բացի կատարողական նշանակալի ձեռքբերումներից, տիկին Սարգսյանը հաստատվել է նաև որպես կայացած խորեոգրաֆ «Բարեկամություն» անսամբլում՝ ճանաչվելով իր ստեղծագործական երևակայությամբ, գեղարվեստական տեսլականով և ձևավորված խորեոգրաֆիական լեզվով։
Նա բեմադրել և համաբեմադրել է բազմաթիվ հեղինակային ստեղծագործություններ, որոնցից յուրաքանչյուրը առանձնանում է բարդ կառուցվածքով, դինամիկ շարժումների հարուստ համակարգով և հստակ, ամբողջական դրամատուրգիական կառուցվածքով։ Այս աշխատանքներով նա էապես նպաստել է հայկական պարի շարունակական զարգացմանը:
Իր բարձր տեխնիկական պատրաստվածության և ինչպես ազգային, այնպես էլ դասական պարաձևերում դրսևորած բազմակողմանիության շնորհիվ տիկին Սարգսյանը հանդես է եկել նաև որպես բալետմայստեր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել երիտասարդ տաղանդների կրթության և զարգացման գործում՝ դրսևորելով գեղարվեստական բարձր չափանիշների և մասնագիտական կարգապահության հանդեպ հետևողականություն։ Նրա ուսամած բազմաթիվ պարողներ հետագայում հաջողություններ են գրանցել իրենց կարիերայում, ինչը վկայում է նրա գիտելիքների և փորձի երկարաժամկետ ազդեցության մասին։
Ստեղծելով կառուցվածքային, բայց միևնույն ժամանակ ներշնչող կրթական միջավայր՝ նա կարևոր դեր է խաղացել նոր սերնդի պարողների ձևավորման և հայկական պարի ավանդույթների շարունակականության ապահովման գործում։ Նրա մանկավարժական գործունեությունը լայնորեն գնահատվում է՝ շնորհիվ բարդ գեղարվեստական գաղափարները արդյունավետ ուսուցման մեթոդների վերածելու կարողության։
Տիկին Սարգսյանը դասավանդել է նաև Երևանի պետական պարարվեստի քոլեջում՝ որպես դասախոս և քննաժողովի անդամ։ Սա պատասխանատու և բարձր վստահություն պահանջող դիրք է, որը վերապահվում է փորձառու մասնագետներին՝ երիտասարդ պարողների կարողությունների գնահատման կարևոր փուլում։ Այս դերում նրա գնահատականները անմիջական ազդեցություն են ունեցել ուսանողների ակադեմիական առաջընթացի և մասնագիտական զարգացման վրա՝ վկայելով ինչպես հաստատության վստահությունը նրա հանդեպ, այնպես էլ նրա դերակատարությունը նոր տաղանդների բացահայտման և ձևավորման գործում։
Լուսինե Սարգսյանի գործունեությունը վաղուց արդեն անցել է անհատական կատարումների շրջանակից՝ արտացոլելով հայկական պարարվեստի պահպանման և զարգացման հանդեպ նրա շարունակական նվիրվածությունը։ Նրա ռեպերտուարում ընդգրկված են պատմականորեն կարևոր պարերի բարձրարվեստ մեկնաբանություններ՝ ինչպես «Յարխուշտա», «Գովնդ», «Քոչարի», «Շուշիկ», այնպես էլ ժողովրդական բնորոշ ստեղծագործություններ՝ «Նազ պար», «Հոյ Նազան», «Կոմիտասի շորոր» և այլք։ Այս գործերին նա հաղորդում է պարզություն, իսկականություն և նոր շունչ՝ պահպանելով դրանց բնօրինակ արժեքը և միաժամանակ ներկայացնելով ժամանակակից զգացողությամբ։
Մշակութային նախաձեռնություններին, բեմական ծրագրերին և կրթական գործունեությանը նրա ակտիվ մասնակցությունը նպաստել է հայկական պարի ճանաչելիության բարձրացմանը ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս՝ խթանելով հայկական կատարողական արվեստի բազմազանության և հարստության գնահատումը։
Իր կարիերայի ընթացքում տիկին Սարգսյանը վայելել է առաջատար արվեստագետների, մշակութային հաստատությունների և մասնագիտական շրջանակների հարգանքն ու ճանաչումը՝ հաստատելով իր բարձր դիրքը պարարվեստի ոլորտում։ Իր վաստակի և Հայաստանի մշակութային կյանքի վրա ունեցած նշանակալի ազդեցության համար նա արժանացել է ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգրի։ Այս պարգևը հանդիսանում է բարձր պետական պարգեւ։
Լիլիթ Հակոբյան